time travel सहजच नाटकाविषयी
समजा आपण आपले आयुष्य १०० वर्ष गृहीत धरले आणि ही १०० वर्षे नाटकात मांडायचे ठरवले तर त्याला काय म्हणावे? माझ्या मते यालाच ‘टाईम ट्रॅव्हल’ म्हणावे लागेल. हा १०० वर्षाचा भागच नव्हे तर आपण सादर करणारे प्रत्येक नाटक ‘टाईम ट्रॅव्हल’च्या संकल्पनेत येते. १०० वर्षाचं उदाहरण देऊन आपण ते स्पष्ट करू शकतो.
एकांक वगळता दिर्घांक, दोन-तीन-चार अंकी नाटक, महानाटक ही सगळी ‘टाईम ट्रॅव्हल’चाच भाग आहेत. दिवसाचे २४ तास, वर्षाचे ३६४.२५ दिवस आणि १०० वर्षे, आपण दीड ते दोन-अडीच तासात सादर करतो. म्हणजे नेमकं काय करतो? हा प्रश्न पडला तर ‘टाईम ट्रॅव्हल’चे गणित समजून येईल. ३६४.२५ गुणिले १०० म्हणजे ३६ हजार ४२५ दिवस. आता दिवसाच्या २४ तासाला ३६,४२५ दिवसाला गुणले तर ते तास भरतात ८ लाख ७४ हजार २०० तास. आता एका तासाला ६० मिनिटे म्हणजे ८,७४,२०० गुणिले ६० म्हणजे ५ कोटी २४ लाख ५२ हजार मिनिटे. आता एक मिनिटात ६० सेकंद म्हणजे ५,२४,५२,००० गुणिले ६० केले तर कॅलकुलेटर साथ देणे सोडते. हे सेकंद भरतात हजार खरबच्या वर. पुन्हा मायक्रोसेकंद आहेच आणि त्याचेही लक्तरे काढली तर महाशंख ही सर्वोच्च संख्याही तोकडी पडावी. असे हे ‘टाईम ट्रॅव्हल’चे गणित आहे. मग, एखादे बायोपिक, चरित्रपट आणि चरित्रातील एखादी घटना किंवा काल्पनिक पट, वैचारिक पट हे सगळे नाटक, सिनेमात रंगवताना ‘टाईम ट्रॅव्हल’च्या गणितातूनच शक्य होतात. फक्त आपण त्याकडे ‘टाईम ट्रॅव्हल’ म्हणून बघत नाही, एवढेच. हे गणित आणखी सोप्या पद्धतीने समजून घेण्यासाठी बायोपिकचे उदाहरण उत्तम ठरेल. आयुष्याच्या शंभर वर्षाचा काळ बायोपिकमध्ये गृहित धरला आणि ही बायोपिक दोन तासात मांडायचे आहे. शंभर वर्षे म्हणजे शंख-महाशंख मायक्रोसेंकद आणि दोन तास म्हणजे ४ लाख ३२ हजार मायक्रोसेकंद. म्हणजे आयुष्य जर २४ तासाचेच गृहित धरले तर हे नाटक एक मायक्रोसेकंदच्याही निम्याच्या निम्म्याच्या निम्मे होईल. म्हणजे नाटक किंवा सिनेमा ‘टाईम ट्रॅव्हल’च्या माध्यमातूनच प्रेक्षकांपुढे सादर करित असतो, याची जाणिव रंगकर्मींना होईल. हेच ‘टाईम ट्रॅव्हल’ आपणाला सती, त्रेता, द्वापार युगासोबतच अर्वाचिन कलियुगातूनही घेऊन जाते ते तत्कालिन साहित्याच्या आधारे.
ही थिअरी मीच मांडली आहे, असा दावा मी करत नाही...
- बाळराजे
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा